۵ نشانه خرابی استارت خودرو. چرا ماشین روشن نمی‌شود؟

اصلی‌ترین نشانه خرابی استارت خودرو، حتی زمانی که برق پشت آمپر برقرار است، این است که موتور روشن نمی‌شود و صدایی هم به گوشتان نمی‌رسد. از دیگر علائم رایج می‌توان به صدای کلیک یا تق‌تق، صدای ساییدگی یا چرخش غیرعادی، روشن نشدن خودرو با باتری کمکی و مشاهده دود یا بوی سوختگی اشاره کنیم. ضعیف بودن باتری می‌تواند علائمی مشابه خرابی استارت ایجاد کند، اما مشکل دینام باعث می‌شود باتری نتواند شارژ خود را حفظ کند. اگر ولتاژ باتری طبیعی باشد و دینام هم در زمان روشن بودن موتور باتری را به درستی شارژ کند، احتمالاً مشکل از استارت است. پس با مجله بازاری همراه باشید تا بگوییم دلیل خرابی استارت ماشین چیست و چه راهکاری برای رفع این مشکل وجود دارد.

استارت چیست و چرا اهمیت دارد؟

موتور استارت قطعه‌ای کوچک اما قدرتمند است که از انرژی باتری برای به حرکت درآوردن موتور و روشن کردن خودرو استفاده می‌کند. رله استارت هم به انتقال این انرژی کمک می‌کند. اگر رله استارت یا موتور استارت به درستی کار نکند، ممکن است اصلاً خودرو روشن نشود و شما تا زمان بررسی یا تعمیر آن در محل منتظر بمانید.

استارت کجای ماشین قرار دارد؟

محل قرارگیری استارت در خودروهای مختلف متفاوت است. در خودروهای محور عقب، استارت در سمت سرنشین موتور و درست زیر منیفولد اگزوز قرار دارد. در خودروهای محور جلو  این قطعه را باید در سمت راننده، بالای گیربکس یا زیر منیفولد اگزوز پیدا کنید. در تعداد کمی از خودروها هم استارت درست زیر منیفولد هوا قرار گرفته است.

نکته مهم اینجاست که پیش از دسترسی به استارت یا انجام هرگونه آزمایش روی آن، همیشه دفترچه راهنمای خودرو و دفترچه تعمیرات آن را مطالعه کنید.

تشخیص خرابی استارت از خرابی باتری

ساده‌ترین راه برای تشخیص تفاوت میان خرابی باتری و استارت، بررسی این موضوع است که آیا موتور می‌چرخد یا خیر و آیا باتری توان کافی دارد یا نه. خرابی یا ضعیف بودن باتری اغلب باعث کلیک‌های ضعیف یا سریع، کم‌نور شدن چراغ‌ها یا روشن شدن خودرو پس از استفاده از باتری کمکی می‌شود.

اما وقتی می‌توانیم بگوییم استارت خراب شده است که ولتاژ باتری در محدوده طبیعی قرار داشته باشد، اما موتور نچرخد و خودرو روشن نشود. بنابراین استفاده از باتری کمکی از یک خودرو دیگر مشکل استارت خراب را برطرف نمی‌کند. اگر می‌خواهید مطمئن شوید خرابی از باتری یا دینام است، باید علائم و عملکرد هر دو قطعه را جداگانه بررسی کنید.

یکی از روش‌های ساده برای بررسی وضعیت باتری، توجه به عملکرد آن هنگام استارت زدن و بررسی اتصالات سرباتری‌هاست. ابتدا خودرو را خاموش کنید و مطمئن شوید هر دو سرباتری مثبت و منفی کاملاً محکم و بدون سولفاته یا خوردگی باشند، شل بودن یا کثیف بودن محل اتصال آنها می‌تواند مانع رسیدن جریان کافی به استارت شود. در صورت وجود سولفاته، پس از رعایت نکات ایمنی می‌توان اتصالات را تمیز کرد و دوباره محکم بست. اگر بعد از اطمینان از سلامت و اتصال صحیح سرباتری، خودرو همچنان استارت نمی‌خورد، بهتر است ولتاژ باتری با مولتی‌متر بررسی شود و سپس سراغ استارت و مدار آن بروید.

علائم خرابی استارت خودرو

بعد از اینکه مطمئن شدید باتری و دینام خراب نیست، باید به سراغ استارت بروید و این نشانه‌هایی که در زیر آورده‌ایم، بررسی کنید و مطمئن شوید خودرو به آنها مبتلا نشده است.

شنیدن صدای کلیک زمان استارت زدن

یکی از نشانه‌های بازر خرابی استارت ماشین شنیده شدن صدای کلیک، ساییدگی یا چرخش غیرعادی است. وقتی یک کلیک یا چند کلیک سریع و پشت سر هم در زمان چرخاندن سوئیچ یا فشردن دکمه استارت به گوش می‌رسد، ممکن است استارت بدون ایجاد هیچ صدایی از کار بیفتد. در برخی موارد هم پیش از خرابی کامل، استارت با ایجاد صدای چرخش غیرعادی یا صدای ساییدگی و برخورد قطعات هشدار می‌دهد که در حال خراب شدن است. بنابراین هنگام استارت زدن به صداهای غیرعادی دقت کنید.

بررسی برق پشت آمپر ماشین

اگر چراغ‌های پشت آمپر روشن می‌شوند اما موتور نمی‌چرخد، حتی اگر به نظر برسد باتری سالم است، ممکن است مشکل از استارت باشد. البته باید توجه داشته باشید که چراغ‌های پشت آمپر به مقدار بسیار کمی برق نیاز دارند، اما استارت برای به حرکت درآوردن موتور نیازمند جریان بسیار زیاد و سریع برق است. بنابراین صرفاً روشن بودن پشت آمپر نمی‌تواند دلیل واضحی برای سالم بودن باتری یا خراب بودن استارت باشد. پس بهتر است سیستم را به طور کامل عیب‌یابی کنید.

استفاده از روش جامپ استارت

اگر خودرو را با روش صحیح جامپ‌استارت کرده‌اید و از اتصال درست کابل‌های باتری مطمئن هستید، اما خودرو همچنان روشن نمی‌شود، ممکن است مشکل از خالی بودن باتری نباشد. همین جا لازم است در مورد روش جامپ‌استارت (Jump Start) هم صحبت کنیم. این روش یعنی روشن کردن خودرو با کمک باتری یک خودروی دیگر، البته زمانی که باتری آن ضعیف یا خالی شده است. در این روش، باید با استفاده از کابل‌های مخصوص باتری، برق باتری سالم را به باتری خودرو منتقل کنید تا توان کافی برای چرخاندن استارت و روشن شدن موتور فراهم شود.

حالا اگر این روش را انجام دادید اما ماشین باز هم روش نمی‌شود، در چنین شرایطی، خرابی استارت دلیل اصلی است.

خارج شدن دود از خودرو

یکی دیگر از نشانه های خرابی استارت خودرو داغ شدن بیش از حد سیستم الکتریکی است. در چنین شرایطی بوی سوختگی هم اتاق ماشین را پر می‌کند و حتی ممکن است دود را هم مشاهده کنید. در چنین شرایطی دیگر سوییچ را داخل ماشین نچرخانید و هیچ تلاشی برای روشن کردن خودرو نکنید و از یک تعمیرکار کمک بگیرید.

خیس شدن استارت به مایعات

یکی از علائم خراب استارت خودرو خیس یا روغنی شدن استارت است که می‌تواند نشانه وجود نشتی روغن یا نشتی یکی دیگر از مایعات خودرو باشد. البته این مشکل اغلب در خودروهای قدیمی‌ دیده می‌شود و ماشین‌های جدید کمتر به آن گرفتار می‌شوند.

دلیل روغنی شدن استارت هم به این خاطر است که با گذشت زمان، روغن یا سایر مایعات خودرو می‌توانند وارد محفظه استارت شوند و به قطعات الکتریکی و مکانیکی آن آسیب برسانند و در نهایت باعث خرابی استارت شوند.

چه عواملی باعث خرابی استارت می‌شوند؟

حالا که با نشانه‌ها و علائم خراب استارت ماشین آشنا شدید، خوب است در مورد دلایل مشکلات آن هم صحبت کنیم. در ادامه تمامی این موارد را بررسی کرده‌ایم.

فرسودگی ناشی از عمر و استفاده

استارت هر بار که موتور خودرو را روشن می‌کنید، تحت فشار قرار می‌گیرد. در خودروهایی  که از سیستم خاموش و روشن شدن خودکار (Auto Start-Stop) نیز استفاده می‌کنند، این قطعه ممکن است دفعات بیشتری درگیر شود. تکرار این فشار در طول زمان باعث فرسودگی طبیعی قطعات داخلی استارت می‌شود. قطعاتی مانند زغال‌ها، بلبرینگ‌ها و چرخ‌دنده‌ها ممکن است به مرور فرسوده شوند و توانایی استارت برای چرخاندن مطمئن موتور را کاهش دهند.

خرابی رله استارت

یکی دیگر از دلایل خراب شدن استارت می‌تواند به خاطر خراب شدن رله استارت باشد که مانع از رسیدن برق مورد نیاز به این قطعه می‌شود. در برخی موارد، خرابی رله حتی می‌تواند باعث شود استارت پس از روشن شدن موتور همچنان به چرخش ادامه دهد. از آنجا که رله نقش مهمی در انتقال برق در مدار استارت دارد، خرابی آن می‌تواند علائمی مشابه خرابی خود استارت ایجاد کند.

قرار گرفتن در معرض حرارت زیاد

دمای بالای محفظه موتور می‌تواند فشار بیشتری به استارت و قطعات الکتریکی آن وارد کند. قرار گرفتن مکرر در معرض گرمای شدید  روند فرسودگی قطعات را سرعت می‌بخشد و عمر استارت را کاهش دهد. در خودروهایی که استارت در نزدیکی سیستم اگزوز قرار دارد، احتمال بروز این مشکل بیشتر است.

مشکلات الکتریکی

استارت برای عملکرد صحیح به دریافت برق کافی از سیستم الکتریکی خودرو نیاز دارد. شل بودن سیم‌ها می‌تواند اتصال استارت را مختل کند. همچنین کثیف یا اکسید و خورده شدن اتصالات می‌تواند مقاومت الکتریکی را افزایش داده و ولتاژ کمتری را به استارت برساند. این مشکلات ممکن است باعث ضعیف چرخیدن موتور یا حتی نچرخیدن کامل آن شوند.

مشکلات الکتریکی می‌توانند علائمی بسیار شبیه خرابی استارت ایجاد کنند. به همین دلیل، قبل از تعویض استارت بهتر است باتری، کابل‌ها، اتصالات و سلونوئید استارت نیز بررسی کنید.

آلودگی استارت با مایعات

نشت روغن یا سایر مایعات روی استارت ممکن است باعث نفوذ مایع به داخل محفظه آن شود و به قطعات الکتریکی و مکانیکی آسیب بزند. اگر نشتی باعث آلوده شدن استارت شده باشد، احتمالاً علاوه بر تعویض استارت آسیب‌دیده، ابتدا باید منبع نشتی را هم پیدا و آن را تعمیر کنید.

نحوه عیب‌یابی مشکلات استارت

با توجه به آنچه که در مورد نشانه های خرابی استارت خودرو و دلیل این مشکلات گفتیم، باید نحوه عیب‌یابی را هم بلد باشید تا در مواقع لزوم مستقیم به سراغ اصل مطلب بروید. وقتی بدانید علت خراب شدن استارت چیست، به جای وقت تلف کردن و هزینه‌های اضافه، دقیقا همان مشکل را برطرف می‌کنید. به طور کلی نحوه عیب‌یابی مشکلات و خرابی استارت عبارتند از:

ابتدا باتری را بررسی کنید

ولتاژ پایین باتری می‌تواند مانع روشن شدن خودرو شود و اغلب هنگام تلاش برای روشن کردن موتور باعث ایجاد صدای کلیک می‌شود. بنابراین پیش از بررسی استارت، باتری و کابل‌های باتری را بررسی کنید تا مطمئن شوید به درستی کار می‌کنند. باتری ضعیف یا کاملاً خالی، یا حتی کابل‌های باتری معیوب و خورده‌شده، می‌توانند عامل مشکل باشند و الزاماً به معنی خرابی استارت نیست.

یک باتری خودرو که کاملاً شارژ شده باشد، زمانی که خودرو خاموش است، حدود ۱۲.۶ ولت نشان می‌دهد. اگر ولتاژ باتری کمتر از این مقدار باشد، ممکن است تنها با شارژ کردن باتری بتوانید خودرو را دوباره به حرکت درآورید.

دنده را روی حالت خلاص قرار دهید

وظیفه دنده خلاص این است که از روشن شدن تصادفی خودرو در حالت دنده جلوگیری کند، زیرا با روشن شدن خودرو در حالت رانندگی، دنده 1 تا 5 (برخی خودروها 6) می‌تواند باعث حرکت ناگهانی خودرو به جلو یا عقب شود. بنابراین اگر کلید ایمنی خلاص دچار مشکل شده باشد، ممکن است خودرو در حالت پارک روشن نشود. در چنین شرایطی می‌توانید خودرو را روی دنده خلاص قرار دهید و دوباره استارت بزنید.

اگر خودرو در حالت خلاص روشن شد، ممکن است مشکل از کلید ایمنی خلاص یا ماژول کنترل گیربکس باشد و اصلا استارات مشکلی نداشته باشد.

دقت به صدای استارت زدن

صداها و اتفاقاتی که در زمان چرخاندن سوئیچ یا فشردن دکمه استارت رخ می‌دهند، می‌توانند اطلاعات زیادی درباره مشکل خودرو در اختیارتان قرار دهند. صدای کلیک سریع و پشت‌سرهم می‌تواند نشانه پایین بودن ولتاژ باشد. در مقابل، یک کلیک همراه با عملکرد طبیعی سایر تجهیزات برقی خودرو ممکن است به مشکل در استارت یا رله استارت اشاره کند.

از سوی دیگر، اگر موقع استارت زدن هیچ صدایی به گوش نمی‌رسد، ممکن است مشکل از سوئیچ احتراق یا سیستم مربوط به آن باشد. اگر دود یا بوی سوختگی مشاهده یا احساس کردید، عیب‌یابی را متوقف کنید و خودرو را برای بررسی تخصصی به تعمیرگاه ببرید.

خاموش کردن ماشین زمان خراب شدن استارت

گاهی خودرو به خصوص زمانی که استارت به پایان عمر خود نزدیک شده باشد، دچار مشکل مقطعی استارت می‌شود. با این حال، اگر استارت کاملاً از کار افتاده باشد، روش خانگی و قابل‌اعتمادی برای دور زدن آن و روشن کردن خودرو وجود ندارد.

اگر مشکل از ضعیف بودن باتری باشد، روش جامپ‌استارت که بالاتر در مورد آن صحبت کردیم می‌تواند خودرو را برای مدتی روشن کند و به شما اجازه دهد آن را برای عیب‌یابی و تعمیر به تعمیرگاه برسانید. اگر خودرو با استفاده صحیح از باتری کمکی روشن شد، بهتر است باتری و سیستم شارژ خودرو را هم بررسی کنید.

کلام آخر

در مجموع، خرابی استارت یکی از دلایل مهم روشن نشدن خودرو است، اما هر بار روشن نشدن ماشین به معنی خراب بودن استارت نیست. از نشانه های خرابی استارت باید به ضعیف بودن باتری، خرابی رله، مشکلات کابل‌ها و اتصالات، خرابی سیستم ایمنی گیربکس یا حتی مشکلات الکتریکی اشاره کنیم.. صدای کلیک، نچرخیدن موتور با وجود برق پشت آمپر، صداهای غیرعادی، بوی سوختگی و عملکرد نداشتن خودرو حتی پس از جامپ‌استارت از دیگر نشانه‌هایی هستند که باید جدی گرفته شوند. بنابراین بهتر است پیش از تعویض استارت، باتری، اتصالات و سیستم شارژ خودرو بررسی شوند و در صورت مشاهده دود یا بوی سوختگی، عیب‌یابی را متوقف کرده و از تعمیرکار کمک بگیرید.