چرا زمان روشن بودن کولر آبی باید پنجرهها را باز کنید؟
م. کوهشاری
مرداد 10, 1405
1087
یکی از رایجترین سوالاتی که در زمان استفاده از کولر آبی مطرح میشود این است که آیا باید در زمان روشن بودن کولر آبی، پنجرهها را باز بگذاریم یا خیر؟ بسیاری از افراد تصور میکنند بستن کامل پنجرهها باعث خنکتر شدن خانه میشود، اما این تصور در مورد کولر آبی اشتباه است. در ادامه این مطلب مجله بازاری قصد داریم بگوییم چرا باید در زمان روشن بودن کولر آبی پنجرهها را باز بگذارید، چه مقدار باز بودن پنجره مناسب است و در صورت بسته بودن پنجرهها چه مشکلاتی به وجود میآید. پس تا انتهای این مطلب ما را تنها نگذارید.
کولر آبی چگونه کار میکند؟
برای اینکه بهتر درک کنید دلیل اصرار ما به باز بودن پنجره زمان روشن بودن کولر آبی چیست، بهتر است اول با سازوکار این دستگاه آشنا شوید.
همانطور که میدانید کولر آبی برای خنک کردن محیط از آب استفاده میکند. در واقع با تبخیر آب و دمیدن باد، محیط را خنک میکند. وگرنه باد به تنهایی درست مثل پنکه کار میکند و دیگر محیط خنک نمیشود. در این فرآیند، پمپ آب، پوشالها یا پدهای سلولزی را مرطوب نگه میدارد. سپس پروانه یا فن، هوای گرم بیرون را از میان این پوشالهای خیس عبور میدهد. در نتیجه تبخیر آب باعث کاهش دمای هوا شده و هوای خنک وارد ساختمان میشود.
اما نکته مهم اینجاست که کولر آبی همواره هوای تازه بیرون را وارد ساختمان میکند و برخلاف کولر گازی، هوای داخل اتاق را دوباره خنک نمیکند.
گردش صحیح هوا چگونه اتفاق میافتد؟
عملکرد استاندارد در کولرهای آبی به این صورت است که ابتدا هوای گرم از بیرون وارد کولر شده و سپس هوا بعد از عبور از پوشالهای خیس خنک میشود. با چرخش تسمه و پروانه، باد به همراه بخار آب به سمت محیط پرتاپ میشود. از سوی دیگر هوای گرم و خشکی که از قبل در خانه مانده است، از پنجره خارج میشود. این چرخه بهصورت مداوم ادامه پیدا میکند تا محیط به طور کامل خنک شود. به همین دلیل است که کولر آبی به یک مسیر ورودی و یک مسیر خروجی هوا نیاز دارد.
دلایل باز بودن پنجره هنگام روشن بودن کولر آبی
دلیل اصلی این موضوع، ایجاد مسیر خروج برای هوای ورودی است. زمانی که کولر آبی روشن میشود، حجم زیادی از هوای تازه وارد ساختمان میشود. اگر راه خروجی برای این هوا وجود نداشته باشد، فشار داخل ساختمان افزایش پیدا میکند و ورود هوای جدید کم و در نهایت متوقف میشود.
در واقع با بستن پنجرهها، هوای تازه گردش نمیکند و سرمای تولید شده کاهش مییابد. همچنین رطوبت داخل ساختمان بالا میرود و در نهایت احساس سنگینی و خفگی میکنید. باز بودن پنجره باعث میشود هوای قدیمی از ساختمان خارج شده و هوای تازه به طور دائم جایگزین آن شود.
اگر پنجرهها هنگام کار کردن کولر آبی بسته باشند چه اتفاقی میافتد؟
اگر بخواهید پنجرهها را به طور کامل ببندید در ابتدا شاید متوجه مشکلاتی که ممکن است به وجود آیند، نشوید. اما چند ساعت که بگذرد متوجه میشوید کولر آبی آن طور که انتظارش را داشتید، کار نمیکند. به همین دلیل لازم دیدیم در مورد دلایل باز بودن پنجره زمان روشن بودن کولر آبی صحبت کنیم.
کاهش سرمایش محیط
یکی از مهمترین مشکلات بسته بودن پنجرهها هنگام روشن بودن کولر آبی، کاهش محسوس میزان خنکی محیط است. کولر آبی برای عملکرد صحیح به جریان مداوم هوا نیاز دارد. به این صورت که هوای گرم بیرون را دریافت کرده، پس از عبور از پوشالها یا پدهای مرطوب آن را خنک کرده و وارد ساختمان میکند.
حالا زمانی که پنجرهها به طور کامل بسته باشند، هوای خنک ورودی راهی برای خروج ندارد و فشار هوای داخل ساختمان افزایش پیدا میکند. در این شرایط، کولر نمیتواند هوای تازه کافی وارد محیط کند و در نتیجه قدرت سرمایش آن کاهش پیدا میکند. به همین دلیل ممکن است با وجود روشن بودن کولر، فضای خانه همچنان گرم یا نامطبوع احساس شود.
افزایش رطوبت محیط
در بالاتر گفتیم که کولرهای آبی با استفاده از فرآیند تبخیر آب، هوا را خنک میکنند. بنابراین هوایی که وارد ساختمان میشود، نسبت به هوای معمولی رطوبت بیشتری دارد. اگر پنجرهها بسته باشند و این هوای مرطوب نتواند از محیط خارج شود، میزان رطوبت داخل خانه بهتدریج افزایش پیدا میکند.
افزایش رطوبت علاوه بر ایجاد احساس گرما و شرجی بودن هوا، میتواند باعث ایجاد مشکلاتی مانند نمزدگی دیوارها، رشد قارچ و کپک در محیطهای مرطوب و کاهش کیفیت هوای داخل ساختمان شود. در واقع کولر آبی زمانی بهترین عملکرد را دارد که هوای مرطوب تولیدشده بتواند از طریق پنجره یا مسیرهای خروجی از خانه خارج شود.
ایجاد احساس خفگی و سنگینی هوا
یکی دیگر از پیامدهای بسته بودن پنجرهها، کاهش کیفیت هوای داخل ساختمان است. زمانی که گردش هوا بهدرستی انجام نشود، هوای تازه کمتری وارد محیط شده و میزان دیاکسیدکربن ناشی از تنفس افراد افزایش پیدا میکند. این موضوع باعث میشود ساکنین خانه احساس کنند هوا سنگین شده، تنفس آنها سختتر است یا فضای اتاق حالت دمکرده پیدا کرده است.
پس با این توصیفات باید گفت باز گذاشتن پنجره به میزان مناسب کمک میکند هوای تازه وارد خانه شده و هوای مصرفشده و گرم از محیط خارج شود.
فشار بیشتر به موتور و قطعات کولر
بسته بودن مسیر خروج هوا میتواند باعث افزایش فشار کاری سیستم کولر آبی شود. زمانی که هوا در داخل ساختمان محبوس میشود، فن کولر برای جابجایی هوا باید در شرایط سختتری کار کند. این فشار اضافی ممکن است باعث افزایش مصرف برق، گرم شدن بیشتر موتور، افزایش استهلاک قطعات داخلی و کاهش عمر مفید دستگاه شود. بنابراین باز گذاشتن یک پنجره به اندازه مناسب نه تنها باعث بهتر شدن سرمایش میشود، بلکه به عملکرد راحتتر و طول عمر بیشتر کولر نیز کمک میکند.
کاهش راندمان فرآیند تبخیر آب
یکی دیگر از دلایل توصیه برای باز گذاشتن پنجره زمان روشن بودن کولر آبی بهبود عملکرد دستگاه است. چون عملکرد کولر آبی به فرآیند تبخیر آب بستگی دارد، پس زمانی که هوای تازه و نسبتاً خشک وارد کولر میشود، آب موجود در پوشالها یا پدهای سلولزی راحتتر تبخیر شده و باعث کاهش دمای هوا میشود.
اما اگر هوای مرطوب داخل ساختمان دوباره در محیط باقی بماند، میزان توانایی هوا برای جذب رطوبت جدید کاهش پیدا میکند و فرآیند تبخیر با راندمان کمتری انجام میشود. در نتیجه کولر نمیتواند سرمای مطلوبی تولید کند و مصرف انرژی نیز بالا میرود.
پنجره کولر آبی را چقدر باز کنیم؟
یکی از سوالات رایج هنگام استفاده از کولر آبی این است که آیا باید تمام پنجرهها را باز گذاشت؟ پاسخ این سوال منفی است. برای عملکرد مناسب کولر آبی، نیازی نیست همه پنجرههای خانه را باز کنید. بلکه فقط باید یک مسیر خروجی مناسب برای هوا ایجاد کنید. پس باز گذاشتن حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد از فضای پنجره میتواند جریان هوای کافی را برقرار کند.
برای مثال، اگر عرض یک پنجره حدود یک متر باشد، باز گذاشتن ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتر از آن کافی است. در بسیاری از خانهها نیز باز گذاشتن فقط یکی از پنجرههای اتاق یا پذیرایی میتواند باعث ایجاد گردش هوای مناسب شود.
البته میزان باز بودن پنجره به عوامل مختلفی از جمله متراژ ساختمان، ظرفیت کولر آبی، تعداد اتاقها، تعداد افراد حاضر در محیط و میزان جریان طبیعی هوا در ساختمان بستگی دارد. در خانههای بزرگتر یا ساختمانهایی که اتاقهای بیشتری دارند، ممکن است نیاز باشد چند مسیر خروجی هوا ایجاد شود تا تمام فضاها بهخوبی تهویه شوند. هدف اصلی این است بدون اینکه مقدار زیادی از سرمای تولیدشده هدر برود، هوا بتواند به صورت مداوم وارد و خارج شود.
کدام پنجره را باز کنیم؟
بهترین حالت این است که پنجره همان اتاقی باز باشد که بیشترین استفاده را دارد. برای مثال اگر در پذیرایی نشستهاید، پنجره پذیرایی را کمی باز بگذارید. اگر در اتاق خواب هستید، پنجره همان اتاق را باز کنید. این کار باعث میشود هوا از تمام مسیر خانه عبور کند.
آیا باید همه پنجرهها باز باشند؟
در جواب این سوال باید بگوییم خیر. لزومی ندارد تمام پنجرهها باز باشند. در بسیاری از خانهها فقط یک یا دو پنجره نیمهباز کافی است. اگر همه پنجرهها به طور کامل باز باشند ممکن است سرمای محیط کاهش یابد و گردوغبار بیشتری وارد خانه شود. از طریق دیگر مصرف انرژی افزایش پیدا کند.
باز بودن درب اتاقها چه اهمیتی دارد؟
بسته بودن درب یک اتاق باعث میشود ورود هوای تازه و خنک به آن قسمت کاهش پیدا کند و دمای آن اتاق بیشتر از سایر بخشهای خانه شود. همچنین برخلاف کولر گازی که باز بودن پنجره باعث هدررفت انرژی میشود، در کولر آبی باز بودن پنجره یا وجود مسیر خروج هوا نهتنها باعث اتلاف سرما نمیشود، بلکه برای عملکرد صحیح دستگاه ضروری است. کولر آبی برای خنک کردن محیط خانه یا محل کار به جریان مداوم هوا نیاز دارد و اگر پنجرهها را به طور کامل ببندید، گردش هوا کاهش یافته و بازده سرمایشی کولر کمتر میشود.
تفاوت کولر آبی و کولر گازی از نظر تهویه
همانطور که گفتیم از نظر تهویه، کولر آبی برای خنکسازی به جریان مداوم هوای تازه نیاز دارد که با باز کردن پنجره یا مسیر خروج هوا، این دستگاه بهتر عمل میکند. در مقابل، کولر گازی هوای داخل فضا را به گردش درمیآورد و برای حفظ سرمایش باید محیط تا حد امکان بسته باشد. بنابراین در کولر آبی تهویه و جابهجایی هوا بخش اصلی عملکرد است، اما در کولر گازی تمرکز بیشتر روی سرمایش هوای موجود و کاهش تبادل با بیرون است.
در جدول پایین هم به تفاوت باز بودن پنجره هنگام روشن بودن کولر گازی و کولر آبی اشاره کردهایم.
| کولر آبی | کولر گازی |
|---|---|
| کولر آبی | کولر گازی |
| نیاز به پنجره باز دارد | نیاز به پنجره بسته دارد |
| هوای تازه وارد ساختمان میکند | هوای داخل را گردش میدهد |
| به خروج هوا نیاز دارد | نیازی به خروج هوا ندارد |
آیا باز بودن پنجره باعث ورود گردوغبار میشود؟
بله تا حدی باعث ورود گردوغبار به داخل خانه شود، اما با رعایت چند نکته میتوان این مشکل را کاهش داد. بهتر است فقط یک پنجره را به مقدار کمی باز نگه دارید و از توری مناسب برای جلوگیری از ورود ذرات معلق استفاده کنید. همچنین تعویض بهموقع پوشال یا پد سلولزی و تمیز کردن دورهای کانالهای کولر نقش مهمی در کاهش ورود آلودگی و حفظ کیفیت هوای داخل ساختمان دارد.
در چه شرایطی نباید پنجره زیاد باز باشد؟
در برخی شرایط، باز گذاشتن زیاد پنجره هنگام استفاده از کولر آبی میتواند باعث کاهش کیفیت هوا و ورود آلودگی به داخل خانه شود. زمانی که طوفان، گردوغبار شدید، آلودگی بالای هوا، دود ناشی از آتشسوزی یا وزش باد بسیار شدید وجود دارد، بهتر است میزان باز بودن پنجرهها کمتر شود. در این مواقع کافی است پنجره به اندازهای باز باشد که جریان هوا و تهویه لازم حفظ شود، بدون اینکه مقدار زیادی گردوغبار، آلاینده یا هوای نامناسب وارد فضای داخلی شود.
آیا در ساختمانهای بزرگ هم همین قانون وجود دارد؟
بله. حتی در ساختمانهای بزرگ، ادارات و کارگاهها نیز کولر آبی بدون خروج هوا راندمان مطلوبی ندارد. در بسیاری از ساختمانهای صنعتی از دریچههای خروج هوا یا هواکش برای ایجاد جریان مناسب استفاده میشود.
نشانههای بسته بودن بیش از حد پنجرهها
اگر در زمان استفاده از کولر آبی با علائم زیر روبهرو شدید، احتمال دارد تهویه مناسبی وجود نداشته باشد. در نتیجه:
- خنکی کولر کمتر از حد انتظار است.
- فضای خانه مرطوب و شرجی شده است.
- بوی نامطبوع در محیط باقی میماند.
- شیشهها بخار میکنند.
- احساس سنگینی یا خفگی در فضا وجود دارد.
- موتور کولر صدای بیشتری نسبت به قبل تولید میکند.
بهترین روش استفاده از کولر آبی
پس برای دستیابی به بیشترین راندمان سرمایشی، این نکات را رعایت کنید:
- پنجره یکی از اتاقها را حدود ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتر باز بگذارید.
- مسیر خروج هوا را مسدود نکنید.
- پوشال یا پد سلولزی را بهصورت دورهای تعویض کنید.
- سطح آب کولر را مرتب بررسی کنید.
- کانالهای کولر را هر سال سرویس و تمیز کنید.
- در ساعات خنکتر روز از تهویه طبیعی نیز استفاده کنید.
همچنین از روشن کردن همزمان کولر آبی با هواکشهای بسیار قوی که تعادل جریان هوا را بر هم میزنند، خودداری کنید.
جمعبندی
عملکرد مناسب کولر آبی تنها به قدرت دستگاه وابسته نیست، بلکه به طراحی درست مسیر گردش هوا در ساختمان نیز ارتباط دارد. در فضاهای بزرگ، ایجاد تهویه اصولی با استفاده از تجهیزات کمکی مانند هواکشها و دریچههای خروجی میتواند بازده سیستم را افزایش دهد. توجه به نشانههایی مانند افزایش رطوبت، کاهش کیفیت هوا یا تغییر صدای موتور کولر، به تشخیص مشکلات تهویه قبل از آسیب جدی کمک میکند.
همچنین تنظیم صحیح جریان هوا باعث کاهش فشار روی دستگاه و افزایش عمر مفید قطعات آن میشود. بنابراین، رعایت اصول تهویه یک عامل مهم برای دستیابی به سرمایش پایدار و مصرف انرژی بهینه است.
