چرا لوله های آب از مس ساخته شده اند؟

اگر به لوله‌های بسیاری از تجهیزات گرمایشی و سرمایشی در خانه‌ها نگاه کنید، متوجه می‌شوید که از مس تهیه شده‌اند. برای مثال در آبگرمکن‌های دیواری، کولر گازی، شوفاژ،گرمایش از کف، تجهیزات تهویه مطبوع، چیلرها، هواسازها و سیستم‌های تهویه مرکزی از این لوله‌ها استفاده می‌شود. حتی در بسیاری از کشورهای صنعتی، لوله‌های مسی برای انتقال آب کاربرد دارند. حالا حتما می‌پرسید دلیل این کار چیست؟

واقعیت این است که مس دارای ویژگی‌های منحصر‌به‌فردی است که آن را به یکی از بهترین گزینه‌های مناسب برای ساخت لوله‌های انتقال آب تبدیل کرده است. اگر می‌خواهید دلیل استفاده گسترده از لوله مسی را بدانید، این مطلب را تا انتها دنبال کنید.

مس یک فلز غیرسمی است

برخلاف لوله‌های گالوانیزه که سرب موجود در آب را به مرور زمان به خود جذب و هنگام عبور جریان آب، آن را دوباره آزاد می‌کنند، لوله‌های مسی این ویژگی را ندارند. در واقع یکی از مهم‌ترین مزایای مس، غیرسمی بودن آن است. این ویژگی باعث می‌شود که لوله‌های مسی هیچ‌گونه مواد مضر یا آلاینده‌ای را به آب منتقل نکنند و کیفیت آب مصرفی حفظ شود.

در اوایل دهه ۱۹۰۰ میلادی، بسیاری از خطوط انتقال آب در ایالات متحده آمریکا از لوله‌های سربی ساخته می‌شدند. متأسفانه استفاده از این لوله‌ها باعث بروز هزاران مورد مسمومیت ناشی از سرب شد. به همین دلیل، بسیاری از شهرهای آمریکا از سال ۱۹۲۰ به بعد استفاده از لوله‌های سربی را ممنوع اعلام کردند و به سمت استفاده از مواد ایمن‌تر، از جمله مس، روی آوردند.

آشنایی کامل با مزایا و معایب لوله مسی

مس دارای خواص ضد میکروبی است

علاوه بر غیرسمی بودن، مس دارای ویژگی ضد میکروبی نیز هست. این فلز می‌تواند بسیاری از باکتری‌ها و ویروس‌ها را در اثر تماس از بین ببرد. زمانی که آب درون یک لوله مسی جریان پیدا می‌کند، سطح داخلی لوله می‌تواند به کاهش حضور برخی از میکروارگانیسم‌های مضر کمک کند. به همین دلیل، استفاده از لوله‌های مسی به عنوان یک راهکار پیشگیرانه در حفظ بهداشت آب شهری شناخته می‌شود. البته استفاده از لوله‌های مسی به‌تنهایی نمی‌تواند مانع همه بیماری‌های منتقله از طریق آب شود، اما بدون شک می‌تواند در کاهش خطر انتقال این بیماری‌ها و افزایش ایمنی سیستم آبرسانی نقش مؤثری داشته باشد.

مقاومت بالای مس در برابر خوردگی و زنگ زدگی

یکی دیگر از دلایل محبوبیت لوله‌های مسی، مقاومت بالای آن‌ها در برابر زنگ‌زدگی و خوردگی است. از آنجا که فلز مس فاقد آهن است، دچار زنگ‌زدگی نمی‌شود. زنگ‌زدگی پدیده‌ای است که تنها در فلزات حاوی آهن، مانند فولاد، رخ می‌دهد. بنابراین لوله‌های مسی به‌صورت طبیعی در برابر این مشکل مقاوم هستند. برای مثال لوله‌های گالوانیزه که بیشترین استفاده را در لوله‌کشی آب شهری در ایران دارد، بعد از چند سال زنگ زده و پوسیده می‌شوند.

البته امکان خوردگی در لوله‌های مسی هم وجود دارد، اما میزان مقاومت مس در برابر خوردگی در مقایسه با بسیاری از فلزات دیگر بسیار بیشتر است. همین ویژگی موجب افزایش طول عمر لوله‌ها و کاهش هزینه‌های نگهداری و تعمیرات می‌شود.

تفاوت لوله مسی و لوله برنجی چیست؟

مس یک فلز انعطاف‌پذیر است

قابلیت خم شدن و انعطاف‌پذیری بالای مس نیز یکی دیگر از دلایلی است که از این فلز در ساخت لوله‌های آب در برخی از کشورهای دنیا استفاده می‌شود.

ساده‌تر بگوییم لوله‌های مسی را می‌توان بدون ایجاد ترک یا شکستگی به‌راحتی خم کرد و در مسیرهای مختلف به کار گرفت. این ویژگی نصب و اجرای سیستم‌های لوله‌کشی را آسان‌تر می‌کند و انعطاف‌پذیری بیشتری در طراحی شبکه‌های انتقال آب به وجود می‌آورد.

هرچند لوله‌های مسی نیز در شرایط خاص ممکن است دچار شکستگی شوند، اما برای شکستن آن‌ها در مقایسه با بسیاری از فلزات دیگر به نیروی بیشتری نیاز است. به همین دلیل، این لوله‌ها از استحکام و دوام قابل توجهی برخوردار هستند.

در پایان

قیمت لوله مسی بسیار بالاست و شاید به همین دلیل استفاده از این لوله‌ها در لوله کشی آب شهری چندان رایج نیست. با توجه به مزایایی که این لوله‌ها دارند، امیدواریم در آینده توجه ویژه‌ای به آن‌ شود.